( 358 . ) الا ينظرون الى صغير ما خلق در اينجا امام توجه به موجودات ريز داده است كه تحت مطالعه انديشمندان قرار گيرد ، بينديشند كه يك موجود زنده احتياج به دستگاههاى متعددى دارد كه هم از حول و حوش خود آگاه شود ، هم بتواند غذاى مناسب خود را بيابد ، هم دستگاه تغذيه و گوارش داشته باشد و هم . . . بايد ديد چگونه تمام اين دستگاهها در وجود يك موجود ريز به كار برده شد ؟ آيا به كار بردن اين همه وسائل و وجود اين همه ابزار در موجودى چنين كوچك دليل بر صانعى قادر ، عالم و توانا نيست ؟ و از ميان موجودات ريز به مورچه اشاره فرموده و فصلى از ريزه كاريهاى اين موجود را بر شمرده است . ( 359 . ) « كلينى » در كتاب « كافى » 1 كلينى - كافى - جلد 1 ص 138 جلد 1 ص 138 قسمتى از اين خطبه را نقل كرده است . ( مصادر نهج البلاغه 2 - مصادر نهج البلاغه - ج 2 ص 475 ج 2 ص 475 ) اين خطبه از مهمترين خطبه‌هاى امام ( ع ) در مورد خداوند و صفات او به شمار مىرود و اگر دقت شود روشنگر صفات واقعى الهى مىباشد و جز آنچه امام عليه السّلام در اينجا گفته است ، صفاتى كه ديگران براى خداوند قائل مىشوند ساخته فكر بشر است . ( 360 . ) بلا وقت و لا مكان مىدانيم زمان و مكان هر دو از پديده‌هاى مادى انتزاع مىشود ، يعنى تا حركت وجود نداشته باشد زمان مفهومى نخواهد داشت و حركت مخصوص اجسام است ، همچنين تا دو جسم را نسبت بهم و طرز قرار گرفتن نسنجيم ، مكان انتزاع نمىگردد ، بنا بر اين خداوندى كه جسم نيست زمان و مكان در مورد او مفهوم ندارد .